در اينجا به اختلال پردازش شنوايي دركودكان ميپردازيم.
اختلال پردازش شنوايی در كودكان
تقريبا تمام فعاليتهاي مدرسه از قبيل گوش دادن به صداهاي معلم، ارتباط با همكلاسيها، مشاركت در مباحث درسي، انجام تمرينات ورزشي و… همه بستگي به توانايي دانش آموز در پردازش صداها دارند و نياز به يك سيستم شنوايي سالم و نيرومند وجود دارد.
اكثر كودكان با اين مشكل، در آزمونهاي پايه سنجش شنوايي، طبيعي هستند.
اختلال پردازش شنوايي مهارتهاي گوش كردن، توجه شنيداري ، صحبت كردن، تلفظ كلمات، درك گفتار، دستور زبان،خواندن و نوشتن، معني كلمات و حافظه شنوايي را تحت تاثير قرار ميدهد.
در كل كودكان با اين مشكل دچار ضعف آموزشي و تحصيلي ميشوند و ممكن است مهارتهاي اجتماعي كودك هم تحت تاثير قرار بگيرد و به تدريج مشكل در دوست يابي ايجاد شود.
اختلال پردازش شنوايی گاهي با اختلال نقص توجه، بيش فعالي، مشكلات زباني و گفتار، طيف اتيسم و ديگر مشكلات يادگيري اشتباه ميشود و در صورتي كه به موقع تشخيص داده نشود، هم دانش آموز، هم خانواده و هم اولياي مدرسه درگير ميشوند.
اين اختلال خود را با نشانهها و رفتارهاي مختلفي بروز ميدهد.
اين كودكان معمولا در كلاس درس دچار مشكل ميشوند و به همين خاطر، اين مشكل در سالهاي اوليه مدرسه خود را نشان ميدهد.
يكي از انواع بدشنوايي يا اختلال پردازش شنوايي، بيش شنوايي يا پرشنوايي است. در حقيقت اين كودكان حساسيت بيش از حد به صدا دارند. افرادي كه اين مشكل را دارند سطح تحمل شنيداري پايينتري دارند و صداهايي كه از نظر شدت براي افراد عادي قابل تحمل است، براي اين كودكان غيرقابل تحمل و آزاردهنده است.
اين كودكان در محيطهاي شلوغ نميتوانند صداي اطراف را نشنيده بگيرند و نسبت به آن بيتوجه باشند.به همين دليل معمولا با صداي بلند صحبت ميكنند و يا صداي تلويزيون را بلند ميكنند و از ديگران ميخواهند كه ساكت باشند تا بتوانند صداي تلويزيون را گوش دهند، يا اينكه خودشان صحبت كنند (علامت بارز).
کودکانی با این مشکل در محيطهاي پر سروصدا مثل مجالس عروسي، كنسرت، تمايلي به حضور ندارند و به سرعت خسته و كلافه ميشوند و يا اينكه فعاليت بيش از اندازه از خود نشان ميدهند.معمولا در محيطهاي شلوغ گوششان را ميگيرند. هميشه از صدايي گله ميكنند كه شايد براي ما تنها يك صداي بياهميت و ضعيف است.
اين كودكان گاهي اوقات كوچكترين صداها را حتي از فواصل دور ميشنوند و تشخيص ميدهند وگاهي از فاصله نزديك هم توجهي به صدا زدن نشان نميدهند. در اين حالت خانواده به غلط تصور ميكند كه فرزندشان هر زمان دوست داشته باشد گوش ميكند و در جايي كه به نفعش نيست توجهي نشان نميدهد. اين برداشت غلط است. اين كودكان كنترلي روي رفتارخود ندارند، گستاخ نيستند.برداشت نادرست والدين ممكن است موجب مشكلات رفتاري، اضطراب و حتي رفتارهاي لجوجانه و مقابلهاي در كودك شود.
مشكل زماني پديدار ميشود كه كودك وارد كلاس اول ميشود و بايد به صداي معلم گوش دهد. در اين مواقع كوچكترين صدا از حياط، ترافيك، صداي بچهها در سر كلاس و در كل صداي پس زمينه باعث حواس پرتي و به هم خوردن توجه و تمركز وي ميشود.
کودکانی با این مشکل در پردازش كلماتي كه به سرعت ارائه ميشود تا حدي جا ميافتد. در واقع سرعت انتقال گفتار براي آنها بالاست، زيرا خودشان از سرعت پردازش پايينتري برخوردار هستند.
این کودکان در بيان اتفاقات و وقايع متداول و روزمره دچار مشكل هستند و تمايلي به بازگو كردن آنها ندارند.
علايم و رفتارها
در زير به مجموعه علايم و رفتارهايي كه كودكان با اختلال پردازش شنوايی ممكن است از خود نشان دهند، می پردازيم. البته هيچ كودكي همه اين رفتارها را به طور همزمان نخواهد داشت. با اين وجود اگر كودك شما تعدادي از اين علايم را دارد جهت بررسي به شنوايي شناس مراجعه نماييد.
مشكل در گوش دادن
مشكل فهم گفتار در حضور سروصدا
صرف انرژی زیاد برای گوش دادن و در نتیجه خستگی زودرس
مشكل توجه و تمركز شنيداري در كلاس درس (تنها چند دقيقه گوش ميدهد و بعد حواسش پرت مي شود و در فكر فرو ميرود)
خواب زياد
خطا در ديكته (جا انداختن حروف، برعكس نوشتن حروف) و ديكته بهتري در منزل نسبت به مدرسه دارند.
تلفظ ضعيف كلمات و آواها
ضعف در يادگيري خواندن و نوشتن
صبر و تحمل شنیداری پائین و گوش کردن نامناسب
ضعف در توجه كردن و دنبال كردن دستورات شفاهي
مشکل در محاوره های طولانی مدت
گيج شدن در زماني كه چند درخواست از كودك ميشود.
با صداي بلند صحبت كردن
توجه بيش از حد به برنامههاي تلويزيون
صداي تلويزيون را بلند كردن
علايم پرشنوايي يا بيش شنوايي
حواس پرتي و خستگي و كلافگي در محيطهاي شلوغ و دست گذاشتن روي گوشها
درخواست مداوم براي تكرار صحبت ديگران
تاخير و كندي در پاسخ دادن به دستورات شفاهي
خستگي مفرط در هنگام به گوش دادن طولاني مدت
حافظه کوتاه مدت شنیداری ضعیف
ضعف در يادگيري ترانهها يا سرودهاي كودكان
صداي غيرعادي ، بلند، ارام، بيرمق، رسمي، خشك
صحبتهاي بيربط به موضوع
مكث طولاني قبل از پاسخ دادن به سوالات يا دستورها
تاخير در زبان و گفتار
ترجيح به انجام فعاليتهاي غيركلامي، بهره هوش عملي به طور چشمگيري بالاتر از بهره هوش كلامي است.
مشكل در يادداشت برداري
مشكل دربه خاطر آوردن اطلاعات شنيداري (اختلال حافظه شنوايي)
ضعف در دايره لغات و حفظ كردن آنها
ضعف در يادگيري زبان دوم
ضعف در يادگيري موسيقي
جمله بندي كوتاه و ناقص
خستگي شنيداري زودرس و صبر شنيداري پايين
ترس از صداهاي بلند و يا ناخوشايندي اين صداها
علاقه زياد به حل پازل تصويري و تلويزيون و كارهاي كامپيوتري
بي علاقگي نسبت به كتابخواني
بزرگ نويسي
عدم مشاركت در كارهاي كلاسي
مشكل در شنيدن صداي تلفن و صداي ضبط شده
عملكرد رو به افول در سال هاي بالاتر مدرسه، به ويژه زماني كه حجم دستورها و مباحث كلامي افزايش مييابد.